Op 30 juni organiseerde platform SamenVrij!Deventer een herdenking bij het Stadhuis in Deventer. Op deze avond werd voor het eerst de geschiedenis van slavernij en het koloniale verleden in Deventer herdacht. Met het doel om elkaar te blijven herinneren aan de pijn die ooit was en nooit meer mag zijn.
Bij de ingang van het stadhuis verzamelden een grote groep mensen om de herdenking bij te wonen. Op deze plek is vorig jaar een plaquette geplaatst ter herdenking aan het koloniaal- en slavernijverleden. De plaquette bevat de woorden uit het gedicht Wie zijn wij morgen van Babs Gons. Een gedicht dat zij schreef bij de viering van 150 jaar afschaffing slavernij in 2023: “Vraagt een gedeelde geschiedenis. Niet ook om het dragen van elkaars pijn”.
Wethouder Rob de Geest sprak tijdens de herdenking namens de gemeente, hij opende de avond met een minuut stilte. Daarna spraken Lesley Jeffrey en Roos Seleky-Tahapary namens het platform SamenVrij!Deventer.
Moluks perspectief
In 2026 is het 75 jaar geleden dat de eerste generatie Molukkers naar Nederland kwam, op dienstbevel. In har speech Roos Seleky dat het Molukse verhaal niet als een migratieverhaal gezien kan worden vanaf 1951, maar als onderdeel van het bredere koloniale verleden van Nederland. “Wij zijn hier door de koloniale historie die we samen delen”. Ze is blij met de groeiende aandacht voor het Molukse verhaal, maar constateert dat het nog steeds onvoldoende zichtbaar is.
Seleky houdt zich samen met andere onderbelichte groepen bezig om het nationale geheugen van Nederland op te frissen. De intergenerationele trauma’s werken door in het heden. Ze stelt dat erkenning, historisch besef en dialoog noodzakelijk is om het vertrouwen te herstellen. Met haar inzet probeert ze te voorkomen dat haar kleindochters de intergenerationele trauma’s gaan dragen die niet hun ballast is.
Inclusie, erkenning en actief bestrijden van discriminatie
Lesley Jeffrey sprak in zijn speech over het belang van inclusie, erkenning en het actief bestrijden van discriminatie. Thema’s die ook terugkomen in een rapport van staatscommissie tegen discriminatie en racisme dat begin juni verscheen. Hierin staat dat discriminatie diep verankerd zit in systemen en beleid. Jeffrey benadrukte het belang om blinde vlekken in organisaties te benoemen en het onzichtbare zichtbaar te maken. Een van de aanbevelingen uit het rapport is dat de overheid een afspiegeling moet zijn van de samenleving.
Jeffrey wenst een Deventer waar iedereen vrij is, mee kan doen en gezien wordt. Ook sprak hij zijn waardering uit voor initiatieven zoals de diversiteitsprijs Het Verschil, waar initiatieven voor inclusie in de schrijnwerpers worden gezet.
Optreden van Lucretia van der Vloot
Actrice en zangeres Lucretia van der Vloot gaf de avond een artistieke en emotionele laag. Met haar Surinaamse roots en haar theaterwerk over identiteit en afkomst bracht zij muziek die aansloot bij het thema van gedeelde geschiedenis en heling.
Brede boodschap van de avond
De herdenking maakt duidelijk dat Deventer een stad is met een rijke en diverse gemeenschap, dat erkenning van de koloniale geschiedenis essentieel is voor inclusie, dat verhalen van Molukse, Surinaamse en andere gemeenschapen samen het gedeelde verleden vormen en dat een inclusieve toekomst vraagt om een actieve verbinding, bewustwording en het dragen van elkaars pijn.
Zoals Roos Seleky het verwoordde:
“Een inclusieve samenleving ontstaat niet door verhalen tegen elkaar af te wegen, maar door ruimte te maken voor de veelheid aan verhalen die samen onze geschiedenis vormen.”
