Geschiedenis Joods Deventer

Brief van de familie De Leeuw vanuit Westerbork aan de Joodsche Raad te Deventer

brief de leeuw 1

Het EHC  kreeg deze brief eind 2012 aangereikt van de zoon van mevrouw V. die de boekhouding deed van de toenmalige bakkerij L. de Leeuw in de Nieuwstraat. En deze mevrouw V. gaf ook steun, zowel voor als na het onderduiken van de familie de Leeuw. De rare hap uit de brief komt omdat de zoon van mevrouw V. als kind een verwoed postzegelverzamelaar was en in een onbewaakt moment de postzegel met een deel van de brief heeft geconfisceerd. 


Levie (Louis) de Leeuw (05/09/1900)  had aan de Nieuwstraat een koshere brood-, beschuit- en banketbakkerij. Op de etalage stond O.R.T.(Onder Rabbinaal Toezicht). Hij was in 1929 getrouwd met Louise (Wies) Bos (29/09/1901). Twee kinderen kregen ze, Jetje (30/12/1930) en Jacob (21/01/1933).

Louis de Leeuw stond in 1942 op een lijst van "Gesperrte", waarschijnlijk voorlopig als bakker onmisbaar verklaard. Vermoedelijk voor de verplichte deportatie naar kamp Vught is de familie de Leeuw ondergedoken op een kamer op de zolder van het pand van De Gruyter op de hoek van de Nieuwstraat 92 (nu nummer 2) en Engestraat. Neeltje van der Brink, weduwe van H. Keizer woonde op de 1e verdieping en kreeg f 45,= per maand voor de kamer, terwijl de familie de Leeuw zelf voor het overige levensonderhoud zorgde. En daar zijn ze uiteindelijk verraden en opgepakt door de zeer foute commissaris van politie P. Op 17 november 1943 is de familie de Leeuw in Westerbork aangekomen. Louis de Leeuw is omgekomen op 30 juni 1944 in Midden Europa. Louise, Jetje en Jacob zijn op 8 februari 1944 gedeporteerd naar Auschwitz en op 11 februari 1944 omgebracht. Dat betekent dat ze toch bijna drie maanden in het kamp Westerbork zijn geweest, terwijl als regel gold dat opgepakte onderduikers direkt gedeporteerd werden.  Christel Tijink van het Herinneringscentrum Westerbork is aan het uitzoeken hoe dit precies te verklaren is. Uit de brief blijkt dat, zowel Louis als Louise beiden een (tijdelijk) baantje in Kamp Westerbork hadden.

brief deleeuw2klDe brief bevat de volgende tekst:

Beste Vrienden, zaterdagavond de pakjes ontv. en waren er kinderlijk blij mee. U kunt zich niet voorst. wat dit voor ons hier betekent. Vooral de laarzen en oversch. zijn hier met dit weer onmisbaar. Trouwens al het andere hadden wij hard nodig. Ik zal direct niet met nieuwe wenschen komen, omdat jullie voorl. nog wel verder......(=onleesbaar). Wel hadden wij deze week bij het r.brood ook zondag weer w.br. En stuurt U dat busje met matzes in zijn geheel over en vul het aan tot het geheel vol is dan komen ze droog en heel over, de vorige waren matze meel en vochtig. In die bus kan ik ze zelf drogen en droog houden. Verder hoop ik dat mijn vorige wenschen geleidelijk zoveel mogelijk uitgev. worden. Wij allen maken het naar omstandigh. vrij goed, mijn vrouw heeft tenminste een droog en warm baantje en het voorrecht dat ze onze wasch daar in behandeling kan nemen. Jacob heeft als altijd het hoogste woord en bij iedereen anslosch. Wij spreken iedere dag weer nieuwe bekenden zowel uit D. als elders. Nog een verzoek, voor mijn vrouw en mij graag ieder een postw. à f 25,=. Wij hopen voorlopig nog maar twee dingen, dat de fam. Keizer gezond en voltallig is en wij voorl. hier blijven. Doe vooral allen onze hartel. gr. en laat Mevr. V. en de fam. Keizer deze brief lezen. Ook zullen wij het op hogen prijs stellen als wij op bijg. formulier enig antw. uit D. terug ontv. met de toestanden van onze vrienden van de laatste paar weken.
Jullie verdere pakjes met belangstelling en bij voorb. dankend tegemoet ziende. Ik zie dat ik nog iets ......(=onleesbaar) overhou. Mijn telegr. zeker ontv. toen wist ik ........(=onleesbaar) dat het vandaag schrijfdag was. Ik zelf ben verbonden aan de keuken van het ziekenh. maar voorl. nog geen vaste baan. Eene keer eten halen, dan weer stoker en dan weer in de keuken. Als er nog eens een rol clos.papier kan oversch. dan zeer gaarne. Nu eindig ik met hartel. gr. en dank voor alles, L. de Leeuw.

Ontwerp en realisatie website: Sitestorm