Op dinsdag 14 oktober organiseerde Etty Hillesum Centrum de workshop Inclusief Schrijven voor het Netwerk Diversiteit & Inclusie Deventer. In de workshop behandelden we naar teksten door professionals, bijvoorbeeld in flyers, op de websites of voor vacatures.
Met onze taal kunnen we mensen betrekken of uitsluiten en mensen kwetsen of begrip tonen. Maar vaak gebruiken we taal onbewust. Om als bedrijf of organisatie inclusief te zijn is het handig als je ook kijkt naar de taal die je gebruikt, onderling maar ook naar buiten toe. Tijdens de workshop leerden we welke taal uitsluit en welke alternatieven er zijn.
De workshop werd gegeven door Marjet Tamse, Senior docent verbonden aan de Radbout universiteit Nijmegen.
De kracht van taal
Taal is een reflectie van onze maatschappij, omdat we het gebruiken om over de werkelijkheid te praten. Onze taal reflecteert met name de meerderheid, oftewel de status quo in de maatschappij. Hierdoor worden sommige groepen vaak (onbewust) buitengesloten. Denk bijvoorbeeld aan dagelijkse uitdrukkingen als:
- ‘Dames en heren’: hiermee worden non-binaire personen buitengesloten.
- ‘Mensen met een kleurtje’ of ‘buitenlanders’: dit zijn beladen uitdrukkingen die Zwarte mensen en mensen van kleur niet in hun waarde zetten.
- ‘Doe niet zo gek’ ‘ben je blind?’: dit kan kwetsend zijn voor mensen die leven met mentale klachten of een fysieke handicap.
Maar waar taal enerzijds de maatschappij reflecteert, kan taal de maatschappij ook vormen en de status quo bevragen. Taal kan ingezet worden om bepaalde (groepen) mensen te includeren. Dat is de kracht van taal.
Begrijpelijke en toegankelijke taal
- Begrijpelijke taal: je snapt het in één keer
- Toegankelijke taal: iedereen uit de doelgroep voelt zich aangesproken/welkom
Inclusieve taal
- Is genderneutraal
- Maakt geen verschil in zaken die niet relevant zijn (religie, afkomst, opleiding, leeftijd, etc.)
- Doet niet aan ‘othering’ (een persoon/groep als ‘de ander’ beschrijven)
- Is niet asymmetrisch (bijvoorbeeld niet ‘ze runt een bedrijfje’ versus ‘hij is een bedrijf begonnen’)
- Bevat geen waardeoordelen
Waarom inclusief communiceren?
- Omdat je iets wil van je doelgroep
“Taal dient allerlei doeleinden (…) Wat me wel belangrijk lijkt, is dat taalgebruikers weten hoe bepaalde woorden door andere taalgebruikers ervaren worden, zodat je daar wel of niet rekening mee kan houden — afhankelijk van je doelpubliek, de context, wat je wil bereiken, enzovoort’.” – Rik Vosters, Taalunie
- Omdat dit wordt aanbevolen
“Inclusief taalgebruik draagt bij aan een meer inclusieve maatschappij waarin de gelijkwaardigheid van mensen wordt vergroot en diversiteit gerespecteerd.” – Raad voor de Nederlandse taal aan het Comité van ministers
Waarom inclusief werven?
- In Nederlands werken meer CEO’s die Peter heten dan CEO’s die vrouw zijn
- Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in technische beroepen(16%), mannen in de zorg(19%)
- 87.000 50-plussers zitten werkloos thuis
- Werkloosheid is drie keer zo hoog onder personen met een migratieachtergrond dan zonder
- 10% van de mensen met een arbeidsbeperking is werkloos (twee keer zoveel als mensen zonder arbeidsbeperking)
- 30% van de LHBTIQA+ komt op hun werk niet openlijk uit voor hun seksuele oriëntatie of genderidentiteit
Een inclusieve vacaturetekst
- Is genderinclusief
- Op vacatures met masculiene taal (bijvoorbeeld autonoom, daadkracht, assertief) worden (onbewust) meer met mannen geassocieerd. Vrouwen vinden vacatures met masculiene taal minder aantrekkelijk.
- Denk ook na over de beelden die je gebruikt.
- Stereotypeert niet en gebruikt woorden die een diverse groep van kandidaten aanspreekt
- Intern onderzoek van Hewlett Packard toont aan dat mannen al reageren op vacatures bij een 60% match met het functieprofiel, terwijl vrouwen pas reageren als zij 100% matchen. Dit heeft waarschijnlijk niets met onzekerheid te maken. Vrouwen zijn vaak gesocialiseerd om de regels te volgen (Tara Mohr, 2014). Benoemen dat je ook mag reageren als je niet aan alle eisen voldoet kan al veel verschil maken.
- Discrimineert niet en sluit aan bij de belevingswereld van een diverse groep kandidaten
- Benoem geen kenmerken (leeftijd, kleur, gender) van de beoogde kandidaat als die er niet toe doen, wees precies en concreet in je beschrijvingen, zodat iedereen objectief kan nagaan of ze hieraan voldoen en pas op voor ‘othering’ en geef een diverse groep niet één label.
- Is geschreven in begrijpelijke taal
Handige links:
> Hoe maak je je website toegankelijk
